Hüseyin Zorkun
Mars’ın kuzey ve güney yarımküreleri arasındaki fark uzun zamandır biliniyor. Gezegenin kuzeyinde alçak ve görece düz ovalar bulunurken, güney yarımküre daha yüksek, engebeli ve yoğun kraterli arazilerden oluşuyor.
Yeni araştırma, “Mars kabuksal ikiliği” olarak bilinen bu farkın gezegenin derinliklerine kadar uzandığını ortaya koyuyor. Güney yüksek alanlarının altındaki mantonun, kuzey ovalarının altındaki mantoya kıyasla 200-400 derece daha sıcak olduğu hesaplandı.
Bilim insanları sıcaklık farkının nedenini henüz kesin olarak bilmiyor. Öne çıkan ihtimaller arasında Mars’ın geçmişinde gerçekleşmiş dev bir göktaşı çarpışmasının gezegenin kuzeyini değiştirmesi, güney mantosundaki konveksiyon hareketleri veya güneydeki daha kalın kabuğun bir battaniye gibi davranarak gezegenin içinden gelen ısının dışarı çıkmasını engellemesi bulunuyor. Araştırmacılara göre bu mekanizmalardan birden fazlası birlikte de etkili olmuş olabilir. Bulgu ayrıca Mars’ın güneyindeki güçlü manyetik anomalilerin ve NASA’nın InSight görevinin bölgede tespit ettiği farklı sismik davranışların açıklanmasına yardımcı olabilir.
