Hüseyin Zorkun
ANKARA – BHA
Yeni sistem kapsamında DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden vatandaşlara, her ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi yapılacak. Biriken bakiyeler banka hesabına aktarılabilecek ya da anlaşmalı iş yerlerinde alışverişte kullanılabilecek.
Çevresel risklerin azaltılması ve geri dönüşümün yaygınlaştırılması amacıyla hayata geçirilen DOA uygulaması, bugün itibarıyla 81 il ve 973 ilçede kullanılmaya başlandı. Vatandaşlar, depozitolu ambalajlarını belirlenen iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri’ne (DİM) teslim ederek teşvik ödemesinden yararlanabilecek.
Pilot uygulama döneminde 25 kuruş olarak uygulanan teşvik bedeli, Türkiye genelindeki yeni uygulamayla birlikte ürün başına 1 liraya yükseltildi. İade edilen ambalajlar karşılığında kazanılan tutar, kullanıcıların DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına aktarılacak.
Vatandaşlar dijital cüzdanlarında biriken bakiyeleri istedikleri zaman anlaşmalı bankalar aracılığıyla banka hesaplarına transfer edebilecek, ATM’lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı marketlerde alışverişlerinde kullanabilecek.
1 Temmuz itibarıyla market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafeleri kapsayan HOREKA işletmeleri de depozito iade noktası olarak hizmet verecek. Bu işletmeler, kendilerine teslim edilen depozitolu içecek ambalajlarını biriktirerek belirledikleri saha operatörüne teslim edecek.
Depozitolu içecek satışı yapan işletmeler ile HOREKA sektöründeki işletmelerin, 1 Temmuz 2026 tarihine kadar dbys.gov.tr üzerinden kayıt işlemlerini tamamlayarak birlikte çalışacakları saha operatörünü belirlemeleri gerekiyor.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemiyle, içecek ambalajlarının doğaya karışmadan geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi ve yeniden ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
Sistem sayesinde her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırılması ve ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor.
DOA uygulaması ilk olarak Şubat 2025’te Sakarya’da pilot olarak hayata geçirildi. Temmuz 2025’te “7 Bölge 7 İl” sloganıyla kapsamı genişletilen sistemde, depozitolu ambalajlar için 25 kuruş teşvik ödemesi yapılıyordu. Türkiye genelinde uygulamanın başlamasıyla birlikte teşvik bedeli de 1 liraya yükseltildi.
Sistem kapsamında tüketiciler, DOA logolu ambalajları iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri’ne teslim ettiklerinde, ambalaj başına belirlenen 1 liralık teşvik tutarı doğrudan DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına yüklenecek.
