Hüseyin Zorkun
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran’da yaptığı açıklamada, yürütülen müzakerelerin ardından ABD ve İran’ın Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaları sonlandırmak üzere mutabakata vardığını duyurmuştu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile varılan mutabakatı doğrulayarak, taraflar arasındaki mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını açıkladı.
Gelişmeye ilişkin açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını belirterek, Hürmüz Boğazı’nın açılacağını ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının derhal kaldırılacağını kaydetti.
Diğer yandan, ABD-İran mutabakatının özellikle Lübnan’ı da kapsayacağının ilan edilmesi İsrail’de tartışmalara yol açtı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan’ın güneyinde işgal altında tuttukları bölgelerden çekilmeyeceklerini ileri sürdü.
ABD Başkanı Donald Trump, bu haftanın başında yaptığı açıklamada, İran ile bir anlaşma imzalandığını ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığının kısmen yeniden başladığını duyurdu.
Boğazın tamamen açılmasının 19 Haziran’da beklendiğini belirten Trump, seyrüseferin kademeli olarak canlandığını ifade etti.
Bölgedeki olası mayınların temizlenmesi için çalışmaların yapıldığını da aktaran Trump, ticari gemilerin geçişinin yeniden başladığını bildirerek İran ile anlaşmaya varıldığını vurguladı.
Trump ayrıca, ABD ile İran arasındaki mutabakatın sağlanmasındaki katkılarından dolayı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e teşekkür etti.
Fars ajansına göre İran, ABD ile yürütülecek sonraki müzakereler için 60 günlük bir geçiş süreci tanıdı. Tahran bu süre zarfında boğazdan güvenli geçişler için herhangi bir ücret talep etmeyecek.
Ajansın haberinde, mutabakat zaptı taslağında deniz taşımacılığı yönetimindeki rollerin İran ile Umman arasında yeniden paylaşılmasının ve geçiş sürecinin ardından Tahran’ın ilgili ödemeleri alma hakkının güvence altına alınmasının öngörüldüğü belirtildi.
Ayrıca, 60 günlük sürenin dolmasının ardından İran’ın seyrüsefer, güvenlik, çevre ve sigorta alanlarında hizmetler sunmayı ve bu denizcilik gelirlerini ekonomik kalkınmaya yönlendirmeyi planladığı aktarıldı.
Mehr ajansının aktardığı bilgilere göre ise barış anlaşması taslağında ateşkes ilan edilmesi, deniz taşımacılığındaki kısıtlamaların kaldırılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden faaliyete geçmesi, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasına ilişkin hükümler yer alıyor.
