Hüseyin Zorkun
Amerikan haber sitesi Axios’a göre, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde, üç sayfalık bir mutabakat taslağı üzerinde görüşmeler sürüyor.
Sürece yakın kaynaklara göre, Washington yönetimi, İran’ın dondurulmuş yaklaşık 20 milyar dolarlık varlığını serbest bırakmayı teklif ediyor. Karşılığında ise Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini istiyor.
MÜZAKERELER PAZAR GÜNÜ DEVAM EDEBİLİR
Hafta boyunca görüşmelerde ilerleme sağlandığı belirtilirken, taraflar arasında önemli görüş ayrılıklarının sürdüğü ifade ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, tarafların hafta sonu ikinci tur görüşmeler için bir araya gelebileceğini söyledi. Görüşmelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması bekleniyor.
URANYUM STOKLARI ANLAŞMANIN MERKEZİNDE
Trump yönetimi için en kritik önceliklerden biri, İran’ın yer altı tesislerinde bulunan yaklaşık 2 bin kilogram zenginleştirilmiş uranyuma erişimin engellenmesi. Bu stokun özellikle yüzde 60 saflığa kadar zenginleştirilmiş 450 kilogramlık kısmı dikkat çekiyor.
Taraflar, bu uranyumun akıbeti konusunda farklı öneriler sunuyor. ABD, tüm nükleer materyalin ülke dışına çıkarılmasını isterken, İran yalnızca ülke içinde “seyreltilmesini” kabul ediyor.
Masadaki uzlaşma formülüne göre ise yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmı üçüncü bir ülkeye gönderilecek, bir kısmı ise uluslararası denetim altında İran’da seyreltilerek etkisiz hale getirilecek.
PAZARLIKTA RAKAMLAR DEĞİŞTİ İDDİASI
Müzakerelerin önceki aşamasında ABD’nin 6 milyar dolarlık bir kaynağın insani ihtiyaçlar için kullanılmasına izin vermeye hazır olduğu, İran’ın ise 27 milyar dolar talep ettiği belirtilmişti. Son görüşmelerde konuşulan rakamın 20 milyar dolar olduğu ifade ediliyor.
ABD’li bir yetkili, “nakit karşılığı uranyum” fikrinin masadaki seçeneklerden yalnızca biri olduğunu vurguladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE DİĞER BAŞLIKLAR
Taslak metinde Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler de yer alıyor, ancak bu konuda taraflar arasında hâlâ ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor.
İran’ın balistik füze programı ve bölgesel gruplara desteğinin anlaşmaya dahil edilip edilmeyeceği ise belirsizliğini koruyor.
