Hüseyin Zorkun
Journal of Experimental Biology’de yayımlanan araştırmaya göre sivrisinekler, belirli koşullar altında böcek kovucuların kokusunu sıcak kanla ilişkilendirdikten sonra kovucu sıkılmış kişilere yönelmeye başlayabiliyor.
Araştırmayı yürüten ekip, dang humması, Zika, sarı humma ve chikungunya gibi hastalıkları taşıyan ‘’Aedes aegypti” sivrisinekleriyle deney yaptı. Deneyde sivrisineklere önce sıcak koyun kanı verildi, ardından beslenme sırasında böcek ilaçlarının birçoğunda kullanılan etken madde olan DEET kokusu ortama yayıldı. Bu işlem birkaç kez tekrarlandıktan sonra sivrisineklerin yalnızca DEET kokusuna verdiği tepki incelendi.
Araştırmacılar, eğitimden sonra sivrisineklerin yüzde 60’tan fazlasının DEET kokusuna yöneldiğini ve kovucu sürülmüş eli tercih ettiğini belirledi.
ÖĞRENME VE DENEYİM ETKİSİ
Çalışmanın yazarlarından Claudio Lazzari, sonuçların DEET’in etkinliğini sorgulamadığını vurgulayarak deneylerin “çok özel laboratuvar koşullarında” gerçekleştirildiğini söyledi. Araştırmacılar, bulguların sivrisinek kovucuların nasıl çalıştığına dair mevcut anlayışı değiştirebileceğini belirtti. Bilim insanlarına göre sivrisineklerin davranışında yalnızca kimyasal etki değil, öğrenme ve deneyim de rol oynuyor.
Uzmanlar, DEET’in halen sivrisinek kaynaklı hastalıklara karşı kullanılan en etkili kovuculardan biri olduğunu ve kullanım talimatlarına uyulması gerektiğini ifade etti.
