Hüseyin Zorkun
Tarihi Uzun Çarşı’da Nefes Alınmıyor…
Uzun Çarşı’da Çığırtkanlık Terörü: Bu Gürültüye Son Verin…
Hüseyin Zorkun yazıyor…
press.tr / haberci.tr /
Bir iki haftadır Antakya Tarihi Uzun Çarşı’ya uğramamıştım. Bugün “bir gezelim, biraz alışveriş yapalım, esnafla sohbet edelim, belki bir haberde yaparım, desteğim olur” diyerek girdim çarşıya.
Ama girmez olaydım. Daha 15 – 20 dakika geçmeden bunaldım, sıkıldım ve geri çıkmak zorunda kaldım.
Oysa burası sıradan bir yer değil. Tarihi Uzun Çarşı; Hatay Valiliği’nin ve bizzat Hatay Valisinin, belediye başkanlarının ve diğer yerel yöneticilerin önem verdiği bir merkez.
Görevli Çarşı Başkanı’nın da bu konuda ciddi hassasiyetleri var, esnafın kalkınması ve düzenin sağlanması için emek veriliyor. Evet, bu çarşıda güzel işlerde yapılıyor.
Ama çarşı içinde her olay ve her esnaf için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Bunu zaten çarşıya giren herkes benim gibi net bir şekilde görüyor.
Defalarca söyledim. Çarşı Başkanına da söyledim, İl Sağlık Müdürlüğü ve ilgili yerlerede ilettim, ilgili yerlere yazdım. Yazmaya da devam edeceğim. Çünkü bugün hâlâ aynı rezaletle karşılaşıyoruz.
Kapalı alanlarda sigara içmek yasak. Ama çarşı içindeki birçok dükkânda insanlar hâlâ işyeri içindw sigara içiyor. Kimseyi umursamıyorlar. Ne denetim var, ne saygı var, ne bilinç var. Kendi sağlığına saygısı olmayan kişiler, yaptığı işe ve halka da saygı duymuyor…
Bu da yetmiyor. Kapı önlerinde sigara içen onlarca kişi var… Çalışanların, müşterilerin kapı önlerine koyduğu sandalye ve masalarda kahve sigara keyfi yapmaları ile üstü kapalı çarşının sokakları resmen kıraathaneye dönmüş. Duman altı olmuş çarşı. Nefes almak mümkün değil. Çarşı içinde yer alan yiyecek içecek işi yapan cafe-yemek işletmelerininde önlerinde masalarda yüzlerce sigara içiliyor… Tam bir rezalet. İnsanlar alışveriş yapmaya mı gelsin, yoksa sizlerin pis sigara dumanını yutmaya mı?
Aslında çarşı içinde bulunan dükkankarın içinde sigara içmenşn yanı sıra, tüm çarşı içinde, çarşının tüm sokaklarında bile sigara içmek yasak olmalı ve aslında yasak. Çünkü adı üstünde, orası kapalı bir çarşı ve kapalı alan kapsamına girdiği için tüm çarşı içinde sigara içmek yasak… Ama bu yasağı uygulamaya neden kimsenin gücü yetmiyor?
Valilik, kaymakamlık, sağlık müdürlüğü bu işe acil el atmalı ve gerekli tedbirler alınmalı, denetim ve ceza mekanizması uygulamaya konulmalıdır…
Daha da kötüsü var. Kapının önünde sigarasını içen, sonra izmariti yere atan bir anlayış var. Bir çok çalışan kapı önünde sigarasını içiyor ve izmaritini çarşı içinde yere atıyor… Ayıptır! Belediye temizlik işçileri temizliyor diye sen kirletmek zorunda değilsin. Yerler izmarit dolu. Pislik içinde bir çarşı görüntüsü var. Bu, tarihi dokuya da, esnafa da, şehre de ihanettir.
Ve gelelim en rahatsız edici konuya…
Çığırtkanlık.
Evet açık açık söylüyorum: Çığırtkanlık geri zekalılıktır.
Bunu yıllardır söylüyorum, yine söylüyorum. Dükkanını açmışsın, tabelanı asmışsın, ürününü kapının önüne tezgahlara, askılara vb koymuşsun. İnsanlar zaten görüyor. İnsanlar sizin düşündüğünüz gibi geri zekalı değil. Ama o dükkanın önünde durup “gel gel gel” diye bağırmak, şu ürün var bu ürün var diyerek o iğrenç sesiyle insanları rahatsız etmek… Bu düpedüz görgüsüzlük, eğitimsizlik ve bilinçsizliktir.
İnanın çarşı içinde öyle bir gürültü var ki… Kuru bir bağırış, anlamsız bir ses kirliliği. İnsan 15 – 20 dakika dayanamaz. Nitekim ben de dayanamadım, çıktım.
Buradan açık açık söylüyorum: Ben çığırtkanlık yapan esnaftan alışveriş yapmam. Tam tersine, işletme sahibi yada elemanın o iğrenç sesiyle bağırdığını duyduğum anda aklıma gelen bütün belden aşağı küfürleri sayarak önünden geçip gidiyorum. Çünkü bu, müşteriye saygısızlıktır.
Bir de işin düzen boyutu var. Eskiden belli bir sınır vardı. Esnaf ürününü belirli bir çizgiyi aşmadan koyardı. Bugün baktım, herkes dükkanın önünü fazlası ile düzensiz işgal etmiş, çarşının ortasına kadar taşmış. Düzensizlik had safhada.
Buradan açık çağrımdır:
Çarşı Başkanlığı, belediye yetkilileri, afad, valilik… Kim yetkiliyse artık; sivil bir şekilde gidin, herhangi bir saatte çarşıyı gezin. Benim anlattığım her şeyi fazlası ile birebir göreceksiniz.
Dükkan içinde sigara içenleri de göreceksiniz.
Kapı önünde sigara içip izmariti yere atanları da göreceksiniz.
Yiyecek içecek işi yapanların işleyme önlerindeki masalarda onlarca sigara içen ve çarşıyı duman altı edenleri de göreceksiniz.
Ve o iğrenç çığırtkanlık sesleriyle insanları rahatsız edenleri de göreceksiniz.
Artık yeter.
Bırakın insanlar rahat alışveriş yapsın. Bırakın tarihi Uzun Çarşı’nın o güzel havasını yaşasın. İnsanları bıktırmayın. 3-5 kuruş kazanacaksınız diye insanları çarşıdan soğutmayın.
Bu rezalete son verin.
