Hüseyin Zorkun
GİRESUN – BHA
Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, fındık üreticilerine yönelik kapsamlı bir zirai don bilgilendirmesi yaptı.
Yapılan açıklamada, fındık bitkisinin farklı gelişim dönemlerinde düşük sıcaklıklara karşı gösterdiği dayanım sınırları ile alınması gereken önlemler detaylı şekilde aktarıldı. Enstitü, fındık bitkisinin gövdesinin tam dinlenme döneminde -22°C’ye kadar dayanabildiğini belirtirken, Türk fındık çeşitlerinde polenlerin açıkta -5°C, anterler içinde -8°C’den itibaren zarar gördüğünü, -16°C’de ise büyük oranda öldüğünü bildirdi.
Sürgün gözlerinin dinlenme döneminde -14°C’den itibaren zarar gördüğü, -22°C’de tamamen öldüğü ifade edildi.
Açıklamada, ilkbahar geç donlarının özellikle riskli olduğuna dikkat çekildi.
Tomurcukların kabardığı dönemde -2°C, fare kulağı döneminde ise -2°C’nin kritik, -3°C’nin ise zararlı olduğu vurgulandı.
Havanın 0°C’nin altına düşmesiyle rüzgârın kesildiği anlarda sıcaklığın kısa sürede kritik seviyelere indiği ve 3 saatten uzun süre bu seviyelerde kalmasının ciddi zarara yol açtığı belirtildi.
Enstitü, iklim değişikliği nedeniyle kış aylarında sıcaklıkların yükselmesinin fındık bitkisinin erken uyanmasına yol açtığını, bunun da ilkbahar donlarına karşı hassasiyeti artırdığını bildirdi. Üreticilerin bahçelerini yakından takip ederek kültürel, fiziksel ve kimyasal önlemleri zamanında uygulamasının kritik olduğu vurgulandı.
Kültürel önlemler, Geç uyanan çeşitlerin tercih edilmesi, Bahçede rüzgâr perdeleri oluşturulması, Toprak analizine göre gübreleme yapılması; sonbaharda aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılması, Potasyumlu gübrelerle soğuğa dayanımın artırılması, Erken ilkbaharda toprak işlemeden kaçınılması
Fiziksel önlemler, Don riski olan gecelerde dumanlama yapılması, Bahçe içine ısıtıcı yerleştirilmesi, Yağmurlama sulama ile bitki dokularının korunması, Havaya su buharı püskürtülerek nem oranının artırılması.
Kimyasal önlemler, Don beklentisinden 1–2 gün önce aminoasit içerikli veya antifriz etkili preparatların uygulanması, Ürünlerin yalnızca yetkili bayilerden ve Bakanlık ruhsatlı olarak temin edilmesi.
Açıklamanın sonunda üreticilere, bahçelerinin rakımına ve bölgesel hava tahminlerine göre hareket etmeleri, sıcaklığın 0°C ve altına düşeceği gecelerde teyakkuzda olmaları ve ürünlerini Tarım Sigortası (TARSİM) kapsamında zamanında sigortalatmaları tavsiye edildi.
