Hüseyin Zorkun
Bürgenstock Oteli’nde pazar sabahı başlayan dörtlü müzakereler, diplomatik gerilimlere sahne oldu.
Tesnim haber ajansının müzakere heyetine yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, ABD heyeti ve İsviçreli organizatörler, çok taraflı toplantının başında Amerikan ve İran heyetlerinin el sıkışmasını ve birlikte ortak basın fotoğrafı vermesini planladı.
Ancak İran heyeti başkanı ve beraberindeki delegasyon bu protokole uymayı kesin bir dille reddederek ortak fotoğraf çekimine katılmayacaklarını deklare etti.
Görüşmeler sürerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatma tehdidinde bulunması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması durumunda “ortada bir ülkelerinin kalmayacağını” ifade etmesi üzerine İsviçre’deki toplantı masası karıştı.
İran heyeti, müzakere yürütülen tesiste bulunan ABD Başkan Yardımcısı James David Vance ile görüşmeleri sürdüren delegelerine yönelik bu tehditleri gerekçe göstererek toplantı salonunu terk etti.
İran tarafı, Trump’ın bu üslubu nedeniyle ABD tarafına resmi protestosunu iletti ve kendilerinden özür talep etti. Sözcü Bekai, ortak oturum esnasında ABD’nin tehditkar açıklamasının yayımlanması üzerine İran’ın dörtlü toplantıları sürdürmeme kararı aldığını belirtti.
Tüm gerilimlere rağmen arabulucular, iki ülkenin üst düzey siyasi denetim mekanizmaları kurmasını sağladı. Mutabakata göre, Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda, müzakere sürecini doğrudan denetleyecek üst düzey bir izleme komitesi kuruldu. Başmüzakereciler, bu komiteye düzenli aralıklarla durum raporu sunacak.
ABD Başkan Yardımcısı James David Vance ile İranlı temsilciler arasında, nisan ayında yürürlüğe giren ateşkesin en az 60 gün daha uzatılmasını öngören görüşmeler, 18 Haziran gecesi uzaktan imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı çerçevesinde devam ediyor.
Katar ve Pakistan, 18 saat süren bu ilk tur müzakerelerin ardından ulaşılan tüm genel mutabakat noktalarını içeren ortak bir resmi metnin en kısa sürede belge olarak yayımlanacağını ilan etti.
