Hüseyin Zorkun
ABD ve İran arasında İsviçre’de yürütülen yüksek düzeyli müzakerelerde, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılması için yol haritası üzerinde uzlaşı sağlandı.
Bu gelişmeyle eş zamanlı olarak ABD Hazine Bakanlığı, İran menşeli ham petrol ile petrokimya ürünlerinin üretimi, teslimatı ve satışına 21 Ağustos’a kadar izin veren geçici bir genel lisans yayımladı.
Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda gerçekleşen görüşmelerde ilerleme kaydedilmesine karşın, Hürmüz Boğazı üzerindeki denetim ve Lübnan’daki çatışmalar nedeniyle sahada gerilim sürüyor.
ABD Hazine Bakanlığının pazartesi günü yayımladığı genel lisans, geçen hafta Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında yürürlüğe girdi.
Söz konusu mutabakat uyarınca ABD; İran menşeli ham petrol, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatının yanı sıra bankacılık işlemleri, sigorta ve taşımacılık dahil olmak üzere ilgili tüm hizmetlere muafiyet sağlamayı kabul etti.
Pazartesi günü onaylanan işlemler ABD’ye İran menşeli petrol ve petrokimya ürünlerinin ithalatını da kapsıyor. Ancak bu lisans, Kuzey Kore veya Küba ile yapılan işlemleri muafiyet dışında tutuyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance düzenlediği basın toplantısında, nükleer müzakereler alanında ilerleme kaydedildiğini doğruladı.
İsviçre’de ABD ve İran heyetleri arasında arabulucuların katılımıyla gerçekleşen 18 saatlik yoğun görüşmelerin ardından konuşan Vance, bölgede gerilimi azaltmak, ateşkesi sağlamak ve Hürmüz Boğazı’nı açık tutmak için bir mekanizma oluşturulduğunu açıkladı.
Bölgesel bir ateşkes anlaşmasına varmak istediklerini belirten Vance, “Herkesin kendini savunma hakkına sahip olmasını güvence altına almak istiyoruz ancak hiçbir çatışmanın büyümesini istemiyoruz” dedi.
Vance ayrıca, Washington’ın İsrail tarafıyla iletişimde olduğunu ve Lübnan tarafıyla da pazar günü görüşeceklerini ekledi.
Dondurulan İran varlıklarına da değinen Vance, “Herhangi bir İran varlığını serbest bırakmamız durumunda, bunun doğrudan İran halkına ulaşacağından emin olmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
