Hüseyin Zorkun
AB, İngiltere’nin en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürse de, birçok üretici bu olumsuz etkileri hissetmeye devam ediyor.
Bu durum, 2007-2008 küresel finansal krizinden bu yana düşük büyüme sarmalında olan İngiliz ekonomisindeki sorunları artırıyor.
İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, geçen ekim ayında yaptığı açıklamada, bir ekonominin dışa açıklığının azaltılmasının büyümeyi sınırlandıracağını, ancak zamanla ticaretin uyum sağlayıp yeniden inşa edileceğini belirtmişti.
Şu ana kadar bu yeniden inşa sürecinin sınırlı kaldığı görülüyor.
Gıda ve İçecek Federasyonu verilerine göre, İngiltere’nin AB’ye yaptığı gıda ihracatı hacmi, 2021-2025 yılları arasında Brexit öncesindeki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 23’ten fazla azaldı.
Londra Ekonomi Okulu (LSE) Ekonomik Performans Merkezi raporuna göre, 2024 yılına gelindiğinde, aralarında gıda üreticilerinin de bulunduğu yaklaşık 20 bin küçük ölçekli firma AB’ye ihracat yapmayı durdurdu ve toplam ihracatçı sayısı yaklaşık 100 bine geriledi.
İngiltere’nin Avustralya ve Hindistan gibi ülkelerle yaptığı yeni ticaret anlaşmaları, bu kayıpların sadece küçük bir kısmını karşılayabiliyor. Ticaretteki daralmanın yanı sıra, belirsizlikler de yatırımların azalmasına yol açıyor.
Hükümetin bütçe tahmincileri, Brexit’ten 15 yıl sonra İngiltere ekonomisinin AB’de kalınan senaryoya kıyasla yüzde 4 daha küçük olacağını ve bu zararın yaklaşık yarısının şimdiden gerçekleştiğini tahmin ediyor.
Bu oran, ülkenin 2025 yılındaki 3 trilyon sterlinlik gayrisafi yurt içi hasılası (GSYİH) üzerinden hesaplandığında yaklaşık 120 milyar sterlinlik kayba karşılık geliyor.
ABD merkezli Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu (NBER) ise kaybın yüzde 6 ile yüzde 8 arasında olacağını, gelecekteki büyüme için kritik olan yatırımların ise yüzde 18 daha düşük kalacağını öngörüyor.
Brexit destekçisi ekonomistler ise bu tahminlere itiraz ediyor. NBER analizinde İngiltere’nin ABD gibi yüksek performans gösteren ülkelerle kıyaslanmasının Brexit etkisini abarttığını kaydeden uzmanlar, asıl sorunun yüksek vergiler, artan düzenlemeler ve yüksek enerji faturaları olduğunu belirtiyor.
Söz konusu uzmanlar, İngiltere’nin son yıllardaki genel ekonomik performansının Fransa ile benzer, Almanya’dan ise daha iyi olduğunu belirterek, hizmet sektörünü destekleyecek ikili ticaret anlaşmalarına odaklanılması gerektiğini kaydediyor.
