Meksika’da daha önce de benzer önemli keşiflere imza atılmıştı.
Haziran 2023’te, ülkenin güneyindeki Yucatan Yarımadası’nda yer alan Balamku ekolojik rezervindeki balta girmemiş ormanlarda, bin yıl önce önemli bir merkez olduğu tahmin edilen ve daha önce bilinmeyen antik bir Maya şehri keşfedilmişti.
INAH tarafından “Ocomtun” (Yucatec Maya dilinde taş sütun) adı verilen bu antik kentin, milattan sonra 250 ile 1000 yılları arasında yarımadanın merkezi alçak bölgeleri için önemli bir merkez olduğu belirlenmişti.
Havadan lazer tarama (LiDAR) teknolojisi kullanılarak yapılan araştırmalarda bulunan bu kentte, 15 metre yüksekliğe ulaşan piramit benzeri yapılar, taş sütunlar, meydanlar ve İspanyol öncesi dönemlere ait bir top sahası tespit edilmişti.
Gelişmiş matematiksel takvimleriyle tanınan Maya medeniyeti, güneydoğu Meksika ve Orta Amerika’nın bir kısmına yayılmış, İspanyol fatihlerin gelişinden yüzyıllar önce yaşanan siyasi çöküş nedeniyle gerileme dönemine girmişti.
Son kaleleri ise 17. yüzyılın sonlarında düşmüştü.







